1971-1976

De geschiedenis van een fantastische hardrock band uit de jaren 70

Het is dus al een poosje terug en daarom was het ook niet zo eenvoudig om de boel gedetailleerd bijeen te harken. Toch is het gelukt. Hadden we ons destijds maar gerealiseerd, dat de geschiedenis van LAVA - 40 jaar later - nog zo veel mensen zou boeien! Ik weet zeker, dat we dan allemaal beter hadden opgelet en toen zeker meer aandacht hadden geschonken aan feiten en ontwikkelingen. We zouden dat misschien zelfs fatsoenlijk hebben gedocumenteerd.
Nu terugkijkend zeggen we allemaal: "Hadden we dat maar gedaan." Ach, gedane zaken nemen geen keer. Het leven in het begin van die jaren 70 was nu eenmaal onbevangen en ongecompliceerd. De wereld had net het meest kleurrijke decennium van de vorige eeuw achter zich gelaten. The Rolling Stones meldden het al in 1968: "

" (Je kunt nu eenmaal niet alles krijgen wat je wilt). Welnu, het tegendeel kwam dichter bij de waarheid. 'We' hadden nog nooit gehoord van een olie- of financiële crisis. Of welk ander fenomeen dan ook, dat in staat blijkt allerlei plezierige economische voorspellingen en verwachtingen te bederven.
Nuttig gereedschap zoals PC's, laptops, elektronische agenda's en Internet waren simpelweg onbekend. Pech. Meer verzamelde kranten- en tijdschriftenknipsels, meer keurig bewaarde foto's en een paar uitgebrachte platen zouden echter allemaal recht hebben gedaan aan LAVA; een fantastische en extreem populaire hardrockband.
Wat volgt is een beknopt, maar compleet en waarheidsgetrouw, overzicht van gebeurtenissen. In de juiste volgorde bovendien.

De  eerste contouren
In de zomer van 1971 was John Mendels klaar als 'stand-in' gitarist in en voor de 'Musical Hair'. Jan Akkerman was een van de leidende instrumentalisten van die Musical. Focus werd in die tijd steeds populairder, met als logisch gevolg dat de fameuze en begenadigde gitarist ook steeds vaker op het podium van 'Hair' moest worden vervangen. In eerste instantie werd Hans Hollestelle zijn plaatsvervanger. Hollestelle en Tymen Hoolwerf (de tweede gitarist en John's gitaarleraar) waren ook nog eens veel gevraagde studiomuzikanten. Beiden moesten steeds vaker verstek laten gaan en John verving ze wanneer maar nodig. Met plezier. Twee jaar later en ontelbare optredens verder was de koek voor 'Hair' op. Mendels werkloos achterlatend.

In die tijd was zijn onderkomen een soort Clubhuis voor iedereen die zich 'artiest' mocht of wilde noemen. Iedereen die het leuk vond om even binnen te vallen was er welkom. Niemand werd er teleurgesteld. Begin jaren 70, weet je nog. Toen was dat heel gewoon.
Het was op deze plek, ergens in augustus 1971, toen Frits Korff (niet alleen één van John's beste vrienden, maar ook een Roady in het bezit van een eigen bestelbus ...) de legendarische woorden "Mijn broer zoekt een bassist, weet jij hoe je zo'n ding moet vasthouden?" uitsprak.

Zo ontmoette John, die op dat moment nog nooit een gitaar met vier snaren had beetgepakt, Constant van Loon (zanger) en Leo Nagglas (ja, die!). Die waren Samen met Gerard Korff (yip, de broer van en drummer) druk in de weer om LAVA te formeren. De band was net bezig en nog niet aan een optreden toegekomen. Nog voordat het zo ver zou zijn, en om verschillende redenen, keerden zowel Gerard Korff, als Constant van Loon LAVA de rug toe. Daarmee bleven John Mendels en Leo Nagglas zo'n beetje kreupel achter. Tenminste, wat LAVA betreft.


1971
v.l.n.r: John Mendels, Leo Nagglas, Constant van Loon, Gerard Korff


In zo'n situatie was er toen maar één oplossing; je hangt een mededeling op bij 'Servaas'. Simpel. Ofschoon gevestigd in Den Haag, was Servaas in die dagen de meest belangrijke en invloedrijkste 'muziekwinkel' in Nederland. In Nico's shop liepen altijd bekende muzikanten rond. Niet alleen uit de toen populaire 'Haagse scene'. Sterker nog; als je jezelf serieus nam dan moest je regelmatig in dat pand aan de Schoolstraat opduiken, anders was je geen knip voor de neus waard. Een muzikale (pop)carrière kon je dan al helemaal vergeten!

Het krijgt vorm
Intussen kregen John en Leo een aanbieding van Ilja Gort, die net 'After Tea' was uitgestapt. Die wilde met hen iets nieuws te beginnen. Bij hem ontmoetten zij Aad Versteeg, die gesolliciteerd had op de vacature van vocalist. Over hem later meer.
Dezelfde week kwam Ger(rit) Crama bij ze langs. Die was, dat kon niet anders, de melding bij Nico Servaas tegengekomen. Op de opmerking dat ze nu ook zonder drummer zaten, meldde hij een geschikte te weten, die ook nog eens meteen met ze aan de slag zou kunnen.
Bij Ilja Gort lieten John Mendels en Leo Nagglas de boel de boel en gingen meteen verder met Ger Crama en John Groen. Deze laatste was de drummer waarop Crama doelde.
Het leek er zo op, of LAVA weer iets van vorm had gekregen. Dat duurde echter niet zo heel erg lang. Na een paar maanden repeteren en slechts één optreden had John Groen er genoeg van en stopte ermee.


Deze keer was de opvolging echter snel geregeld. In december 1971 kwamen zij Gerard Haitsma op het spoor. Jong en ambitieus, maar veel belangrijker; hij paste perfect in het Team. Repeteren was iedere keer weer een feest! In minder dan geen tijd had LAVA een uitgebreid eigen repertoire ontwikkeld en was de band klaar om dat met de rest van de wereld te delen.


Wat U hier moet weten, is het feit dat Gerard ook zijn maatje Han Hijzelendoorn bij zijn nieuwe teamgenoten had geïntroduceerd. Samen met Willem de Jong werd de 'laggûh-gierûh-brullûh' factor nog eens met een keer of drie verhoogd. Al snel dienden zij allerlei mogelijke en vooral schier onmogelijke logistieke wonderen voor de Band te verrichten.


Grondleggers
Zonder uitzondering is iedereen het er nog steeds over eens, dat deze formatie (John Mendels, Leo Nagglas, Gerrit Crama en Gerard Haitsma) dient te worden beschouwd als de grondlegging van LAVA. Begin 1972 had de band al een paar keer opgetreden. Daarin werd de show, en vooral 'de sound', ontwikkeld tot een stevige fundering voor het spelen op grotere podia. Een leger fanatieke fans volgde LAVA overal waar het kon en ongeacht de plek waar er een podium moest worden beklommen.



December 1971
linker foto; v.l.n.r. Leo Nagglas, Gerrit Crama, Gerard Haitsma en John Mendels


Op dat moment werd ook de zoektocht naar een geschikt management serieus. Ger Reitsma werd benaderd en bereid gevonden om LAVA in zijn stal op te nemen. Reitsma genoot een zekere reputatie en had al verschillende succesvolle acts in zijn portfolio. After Tea was daar één van. Reitsma stond erop, dat Gerard Haitsma werd vervangen door Dordtenaar Ton Matser. Het hoe en waarom is immer onduidelijk gebleven. Het geschiedde, maar het resulteerde niet echt in meer werk. Integendeel.

We spreken nog steeds begin 1972 als Reitsma (Zwijndrecht) wordt vervangen door Hugo Gordijn. De Hagenaar had onder andere al het succesvolle ‘Groep 1850’ in zijn stal. Het zou kunnen dat de verwachtingen te hoog waren, maar Gordijn wist onvoldoende tijd vrij te maken om ook echt in LAVA te investeren. Ook die relatie was slechts een kort leven beschoren.

De echte oplossing lag eigenlijk voor de hand en zelfs om de hoek. Aad Versteeg, al jaren een goede vriend van John en Ilse Mendels, stond bijna altijd op de gastenlijst en was zo regelmatig terug te vinden in de kleedkamer. Ofschoon hij druk bezig was met het maken van een carrière in de wereld van medicijnen en dokters, werd Versteeg gewoon overgehaald om het management op zich te nemen.
De man met rockzanger ambities claimde een paar dagen om dat idee te laten bezinken. Vervolgens wilde hij ook nog eens een proeftijd van een paar weken. In dat tijdsbestek wilde hij zijn eigen doel – tien shows boeken in de maand volgend op de eerstvolgende (volgt U me nog?) – zien te bereiken. Welnu, óf de Generaal was stiekem toch voorbereid óf hij beschikte al over een gigantisch netwerk. We zullen het nooit weten. In ieder geval slaagde Versteeg, die zou uitgroeien tot een invloedrijke promotor en later acts zoals Santana naar ons land zou halen, op briljante wijze. Hij slaagde cum laude in zijn eigen ambitieuze opzet!; een geniale Generaal!

In de zomer van 1972 moest LAVA het waar gaan maken. Het deed dat bijzonder succesvol. LAVA werd razendsnel een begrip en groeide snel uit tot een populaire en veelgevraagde hardrockact. In feite werd de band in slechts een paar maanden wereldberoemd ….. in Nederland.


Zaterdag 15 april 1972
REHOBOTH, Berkel & Rodenrijs
v.l.n.r Leo Nagglas, Willem de Jong (Roady), Gerrit Crama, Han Hijzelendoorn (Roady), Ton Matser en John Mendels

 
11 juni 1972
De LAVA-'bus' bij Don Bosco, Rijswijk (ZH), Openlucht Festival.
v.l.n.r. John Mendels, Ton Matser, Gerrit Crama en Leo Nagglas

Nog meer wisselingen
Nog aan het einde van dat jaar 1972 zat er weer een wissel aan te komen. Misverstanden aan beide kanten en doorontwikkelde meningsverschillen omtrent de nu in te slaan muzikale richting bleek een voedingsbodem voor het ontstaan van onderlinge ergernis.
In die periode was John Mendels al uitgenodigd om de overstap naar ‘Cobra’, een nieuwe hardrockformatie uit het Haagse, te maken. Ofschoon hij vaak repeteerde met zijn nieuwe vrienden, hield John alle LAVA-opties steeds open. Uiteindelijk leidde zijn avontuur met Cobra tot niets, maar de uitzonderlijk begaafde gitarist van die band, Joop van Nimwegen, was bereid om de taken van Leo Nagglas over te nemen. Begin 1973 werd dat een feit.


1973
Ze zijn zeldzaam; foto's met- of van Joop van Nimwegen

De volgende personeelswisselingen lieten niet lang op zich wachten. Van Nimwegen verliet LAVA al in de zomer van dat jaar (1973), om, samen met Peter Vink en Beer Klaasse (beiden Q65) te beginnen aan hun project ‘Finch’.
Hij werd vervangen door twee geroutineerde gitaristen; Aad Kreeft en Frank de Vries. Zo werd de aanvankelijke aderlating omgebogen in een line-up met nog meer mogelijkheden! Naast de nodige vaardigheden op de plank met snaren, beschikte Aad Kreeft ook nog eens over vocale kwaliteiten. Dat opende nieuwe muzikale uitdagingen en speelruimten.


1974
v.l.n.r. John Mendels, Ger Crama, Frank de Vries, Aad Kreeft en Ton Matser


Frank de Vries is ook een uitstekende kunstschilder en grafisch ontwerper.
Hij 'tekende' destijds ook dit logo.

Nadat Ton Matser eind 1973 werd vervangen door Jay Quee (o.a Bobbey’s Children), spreidde LAVA de vleugels uit naar het buitenland. Vooral de fans in Duitsland kregen vaak de kans om de band ‘live’ aan het werk te zien. Zo was LAVA regelmatig te bewonderen op de plek waar The Beatles (de Top Ten Club in Hamburg) een jaar of tien eerder de fijne kneepjes van het vak leerden.


1975
v.l.n.r. Frank de Vries, Jay Quee, Gerrit Crama, John Mendels en vooraan Aad Kreeft

De laatste fase
Ook de stijl veranderde langzaam maar zeker. Nieuwe nummers waren minder ‘heavy’ dan iedereen was gewend. Spijtig genoeg werden potentiële hitsingles zoals ‘Run Baby Run’, ‘Sea of Sadness’, I’ve Got a Feeling’ en ‘Move’, om verschillende redenen, nooit uitgebracht.

Eind 1976 begon de boel dan toch uit elkaar te vallen. Aad Kreeft was ook heel erg actief en succesvol in de zakenwereld. Natuurlijk werd dat succes hem gegund, maar steeds vaker werd de zaterdag de meest belangrijke dag voor hem in dit opzicht. Hij kreeg steeds meer klanten op die dag. Op een gegeven moment werd het kriskras reizen door Nederland (en daarbuiten) op elke willekeurige zaterdag hem dan ook te veel. Vooral het op tijd vertrekken – en dus ergens heelhuids aankomen – dreigde steeds vaker een probleem te worden. Dat viel niet vol te houden. Kreeft moest de handdoek wel gooien.
Ofschoon er nog pogingen zijn ondernomen om hem door een Keyboardspeler te vervangen, bleken de laatste shows met Kreeft op het podium ook de laatste van de band.

Na een, in heel veel opzichten, enerverende periode hield LAVA – in de herfst van 1976 – officieel op te bestaan. En toen werd het 2008 …..


mei 2008
Han Hijzelendoorn

 

Bezetting overzicht

Period

Guitarist

Guitarist

Vocals

Drums

Bass

Aug 1971 - Oct 1971

Leo Nagglas

 

Constant van Loon

Gerard Korff

John Mendels

Oct 1971 - Nov 1971

Leo Nagglas

 

Ger Crama

John Groen

John Mendels

Nov 1971 - Apr 1972

Leo Nagglas

 

Ger Crama

Gerard Haitsma

John Mendels

Apr 1972 - Dec 1973

Leo Nagglas

 

Ger Crama

Ton Matser

John Mendels

Jan 1973 - Jul 1973

Joop van Nimwegen

 

Ger Crama

Ton Matser

John Mendels

Jul 1973 - Oct 1973

Aad Kreeft

Frank de Vries

Ger Crama

Ton Matser

John Mendels

Oct 1973 - Oct 1976

Aad Kreeft

Frank de Vries

Ger Crama

Jay Quee

John Mendels


Management overzicht

Ger Reitsma Feb 1972 - Apr 1972
Hugo Gordijn Apr 1972 - Jun 1972
Aad Versteeg Jun 1972 - Oct 1976

 

LAVA_07_cropped
Visitekaartje van Aad Versteeg. Je hebt het al geraden; inderdaad, die telefoonnummers bestaan niet meer.